Ooit was het Rijk een soort superverzamelaar van hedendaagse Nederlandse kunst. Vrachtwagens vol schilderijen en sculpturen reden vrijwel dagelijks vanuit het hele land naar Den Haag, naar de depots van het Instituut Collectie Nederland (en z’n voorgangers). Op het laatst waren het er gemiddeld twee per dag. Zo ontstond een verzameling van meer dan 200.000 kunstwerken. Misschien wel de grootste Nederlandse verzameling moderne kunst die er ooit is geweest.
Dat kwam omdat er een Beeldende Kunstenaars Regeling bestond, de BKR. Kunstenaars konden een beroep doen op die regeling als ze onvoldoende inkomsten konden verwerven uit de verkoop van hun werk of beeldende kunst opdrachten. De Nederlandse overheid vond (en vindt) het namelijk belangrijk dat beeldende kunstenaars een kans krijgen om als beeldend kunstenaar een bestaan op te bouwen. Dus als de vrije markt onvoldoende kansen biedt, zo meende men, dan moet de overheid inspringen. Tijdelijk natuurlijk, tot de kunstenaar genoeg verkocht om van te leven. En in ruil voor de subsidie leverde de kunstenaar een aantal kunstwerken aan het Rijk.
Uiteindelijk heeft het Rijk zo 217.697 kunstwerken verworven. Het eerste is een tekeningetje van Arend van de Pol, Retiro Madrid getiteld. Het is duidelijk verbleekt in de loop van de tijd. Aan de bovenkant kun je nog een beetje zien welke kleur de inkt had.
Het laatste werk is een sculptuur van Nico van Ravenstein, ook een kunstwerk met een bescheiden formaat. Het is 27 centimeter hoog en heeft een diameter van 18,6 centimeter.
Het keramiekwerkje heeft geen titel en dateert uit 1975. Maar het heeft het allerlaatste BKR registratienummer gekregen en moet dus in 1984 in de collectie van het Instituut Collectie Nederland zijn gekomen.
Het project Play BKR Eindhoven gaat over de BKR collectie. Over die duizenden en duizenden kunstwerken die tussen 1949 en 1987 zijn verzameld door het Rijk én door een heleboel Nederlandse gemeenten. Want het Rijk deed het niet alleen. De BKR werd uitgevoerd door een gemeente, bijvoorbeeld Eindhoven.
Het project Play BKR Eindhoven gaat dus over de BKR collectie uit Eindhoven. Die is verdeeld tussen de gemeente Eindhoven en het Rijk. Het Rijk heeft via de BKR 1640 kunstwerken verzameld. De gemeente Eindhoven bezit waarschijnlijk een grotere collectie van BKR kunst. Want van 1977 tot het eind van de regeling in 1987 hield Eindhoven alles zelf.
En het project Play BKR Eindhoven gaat vooral over een speels en creatief onderzoek naar die collectie. Een collectie die in Eindhoven is ontstaan, voor een groot deel daar nog steeds is , maar voor een ander deel verspreid is geraakt door het land. Het is een onderzoek waar iedereen aan kan deelnemen, iedereen die interesse heeft voor die BKR collectie uit Eindhoven. Play BKR Eindhoven is een onderdeel van Play Van Abbe, een 18 maanden durend project van het Van Abbemuseum in Eindhoven, waarin de collectie bestudeerd wordt. Deel 3 van Play Van Abbe gaat over De principes van het verzamelen en het verzamelen van principes.
Hoe is die collectie ontstaan, wie werkte daar aan mee? Welke kunstenaars uit Eindhoven hebben er aan bijgedragen en waar zijn hun kunstwerken terecht gekomen? Bij wie hangen ze nu aan de wand of staan ze in de kamer?
74 werken uit de collectie BKR Eindhoven heeft het Instituut Collectie Nederland uit z’n depots bij elkaar gebracht. Alle medewerkers van de afdeling Collectiebeheer hebben er een ( of meer) uitgekozen en gaan daar in het kader van dit project Play BKR Eindhoven mee aan de slag. Die activiteiten kunt u onder meer via dit blog en de website BKR-kunst. nl volgen.
En u kunt ook deelnemen aan het project. Door te reageren op de berichten, bijvoorbeeld. Of door u aan te melden als deelnemer en ook mee te werken aan het onderzoek naar de collectie BKR Eindhoven. Dit project is er voor iedereen die wat heeft met de collectie BKR Eindhoven, met de kunst of met de kunstenaars of met de mensen en plekken waar de kunstterecht is gekomen.
